Stanisław M. Jankowski

Stanisław Maria Jankowski (1945). Absolwent historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, jako publicysta debiutował w 1965 roku.

Współpracownik prasy polonijnej m.in. „Nowego Dziennika” w Nowym Jorku. Autor kilku tysięcy publikacji na łamach prasy krajowej i zagranicznej oraz scenariuszy słuchowisk radiowych i filmów dokumentalnych. Napisał ponad dwadzieścia książek, przygotował wiele wystaw historyczno-dokumentalnych, poświęconych Armii Krajowej i zbrodni katyńskiej m.in. w Nowym Jorku, Londynie, Paryżu, Bostonie, Florencji, Budapeszcie, Moskwie, Krakowie, Lublinie, Warszawie, Lwowie.

Przez wiele lat redaktor „Biuletynu katyńskiego”. Autor licznych referatów naukowych dot. historii Polski XX wieku. Konsultant historyczny filmu „Katyń” Andrzeja Wajdy. Za upowszechnianie prawdy o zbrodni katyńskiej odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

W czasie II wojny światowej żołnierze polskiego podziemia ponad dwieście razy zbrojnie odbijali uwięzionych. Były to akcje nadzwyczaj trudne, porównywalne jedynie z atakami na silnie umocnione posterunki lub walką w okrążeniu. Wymagały szczegółowego rozpoznania, twórczego planowania oraz bystrości umysłu i odwagi tych, którzy szli z pistoletami na więzienne mury...

Znany historyk i pisarz Stanisław M. Jankowski opisuje w tej książce kilka z nich. Rekonstruuje nie odnotowane w podręcznikach, nawet akademickich, powstanie czortkowskie 1940 r. Prowadzi czytelnika szlakiem „odbijanek” na Wileńszczyźnie. Odkrywa kulisy nie zrealizowanego w 1944 r. śmiałego planu zdobycia więzienia Montelupich w Krakowie, a także jedynego w dziejach szturmu na obóz koncentracyjny – w Holýšovie – z którego „wyklęta” Brygada Świętokrzyska NSZ uwolniła kilkaset więźniarek…

Rebis | 2013 Więcej »

Ucieczki specjalnego znaczenia to historia "porwania" przez CIA na Okinawie oficera polskiego wywiadu wojskowego i dyplomaty Jerzego Bryna, "wybierających wolność" posłów Korbońskiego, Mikołajczyka i Bryi oraz cichociemnego Tadeusza Chciuka "Celta".

Joanna Drużyńska i Stanisław M. Jankowski piszą o represjach wobec rodziny zbiegłego pułkownika bezpieki Józefa Światły, ujawniają raport agenta MBP z prywatnej audiencji udzielonej Mikołajczykowi przez Piusa XII, a także działalność jednego z byłych oficerów AK szkolących ochotników, którzy mieli uczestniczyć w amerykańskiej operacji "Dropshot" - atomowego ataku na ZSRR. Autorzy ukazują również nigdy dotąd nie wspominanych bohaterów, którzy za pomaganie uciekinierom zapłacili długoletnim więzieniem, a nawet śmiercią...

Rebis | 2011 Więcej »

Oparta na dokumentach i relacjach świadków opowieść o wojennej działalności Jana Karskiego. Bohater tej książki urodził się jako Jan Kozielewski, ale do historii przeszedł jako Karski. We wspomnieniach tych, którzy go znali, najczęściej był "Witoldem", choć miał dokumenty na nazwiska Kanicki, Kucharski, Piasecki i wiele innych...

Wydostał się z sowieckiego obozu dla jeńców i z niemieckiego pociągu jadącego również do obozu, uciekł gestapowcom ze szpitala w Nowym Sączu...

Ani razu nie wystrzelił do okupantów, ale był dla nich śmiertelnie niebezpieczny, bo przez granice kilkunastu krajów Europy przenosił zmikrofilmowane dokumenty zdradzające wiele ich tajemnic. Niektóre bezbłędnie odtwarzał z pamięci.

Znał najważniejszych polityków i wielu wojskowych polskiego podziemia. Z informacjami o terrorze w okupowanym kraju, o zbrodniach na Żydach i zagrożeniu ze strony komunistycznego podziemia dotarł do polityków w Londynie i w Waszyngtonie; jego raporty czytał Winston Churchill, przyjął go prezydent Roosevelt. W 1944 roku opublikował w USA bijącą rekordy popularności na całym świecie książkę Story of a Secret State.

Po wojnie Jan Karski został studentem, a później profesorem Georgetown University w Waszyngtonie. Wykładał w Pentagonie.

Karski. Raporty tajnego emisariusza to niezwykła książka o niezwykłym człowieku. Po śmierci jej bohatera inny legendarny emisariusz, Jan Nowak-Jeziorański, stwierdził, że blizny na rękach "Witolda" po próbie samobójstwa, której dokonał, by chronić towarzyszy z podziemia, "to najwyższe odznaczenie, jakie mógł otrzymać, wyższe chyba nawet od Orderu Orła Białego".

Rebis | 2009 Więcej »

Ich życiorysy przez wiele dziesięcioleci pomijano milczeniem albo fałszowano. Prawdę o ich służbie dla Rzeczpospolitej, a także o tym, jak i z czyich rąk zginęli, najczęściej wykreślał ołówek cenzora. Milczano o białej fladze wywieszonej na Westerplatte w drugim dniu walki, o ostatniej bitwie Armii Krajowej pod Surkontami, o śmierci w czasie strajku głodowego komendanta Okręgu Lubelskiego AK, podstępnie wywiezionego do obozu w ZSRR. Nie wolno było wspominać o miejscu pochowania ostatniego komendanta Narodowych Sił Zbrojnych, zabitego strzałem w tył głowy w więzieniu mokotowskim, i wielu innych sprawach, za którymi kryli się prawdziwi bohaterowie.

Jednak Wyklęte życiorysy to książka nie tylko o tych odważnych do końca mężczyznach. To także opowieść o wspaniałych kobietach, które przez wiele powojennych lat wbrew decyzjom komunistów prowadziły prywatną wojnę o odnalezienie mężów, ojców lub braci. O uczczenie ich pamięci, o to, by ich nazwiska znalazły się w podręcznikach, na tablicach pamiątkowych i pomnikach. O tym, jak pamiętają "swoich", ale nie tylko "swoich" bohaterów, o ich nieprawdopodobnym uporze, niepowodzeniach i sukcesach opowiada ta niezwykła książka.

Rebis | 2009 Więcej »